Achter het eindpunt van de Delfshavense Schie, ter hoogte
van de sluis naar de Aelbrechtskolk was een soort plein.
Dit lag naast de hoge zeedijk en werd het Lage Erf genoemd.
Het lag ongeveer op de plaats waar zich nu de naar het
plein vernoemde Lage Erfbrug bevindt.
Van oudsher komen daar verscheidene wegen samen: de weg
naar Overschie (en verder naar Delft) via de Aelbrechtskade
en de weg naar Rotterdam via de Binnenweg. Het Lage Erf
liep omhoog naar de zeedijk die de doorgaande verbinding
vormde tussen Rotterdam en Schiedam.
De 'oude' Binnenweg was een smal kronkelend landweggetje
dat werd gebruikt als een binnendoor-route via het Gelderse
pad en de Coolsche weg door de polders van het Ambacht
Schoonderloo en Cool.
In 1879 werd dit pad vervangen door de Nieuwe Binnenweg:
een brede en lommerrijke winkelstraat die de vanaf toen
nieuwe hoofdverbinding vormde tussen Rotterdam en Delfshaven.
De hoofdweg naar Rotterdam liep tot 1897 over de zeedijk:
via de Rotterdamsche Dijk over 'Den Hogen See Dyck', tegenwoordig
de Havenstraat, en dan (bij benadering) de Pieter de Hoochstraat
en de Westzeedijk.
Zie voor een topografisch overzicht ook de pagina Grond-Teekeninghen.
Tekening uit 1613 van Willem Luysz van Kittensteyn:
Spaanse troepen plunderen Delfshaven in 1572.
Op de voorgrond de Delfshavense Schie, de twee bruggen
over de Aelbrechtskolk en de Spaanse troepen die, komend
vanaf de Binnenweg (links), op het Lage Erf worden bevochten.
De opvallende sluistorens op de bruggen over beide sluizen
zijn ook te zien op andere tekeningen uit deze periode.
Verder: foto's vanaf 1900 tot 1915 - bron: Gemeentearchief
Deze foto van rond 1900 biedt een interessante blik op
het Lage Erf, vanaf de Aelbrechtskolk en door de geopende
sluis. Het hoogteverschil met de op dijkhoogte gebouwde
huizen aan de Kolk is opmerkelijk.
Een foto uit 1902, vanaf een plaats tussen de Aelbrechtsbrug
en herberg "De Vergulde Swaen". Rechts het Lage
Erf. Langs de balkons van Herberg "De Vergulde Swaen"
zien we de Aelbrechtskade. De hoek met de Binnenweg is
rechts op de foto te vinden, bij de bomen.
Op deze foto uit 1900 zien we het begin van de Havenstraat gezien vanaf de hoek Mathenesserdijk / Aelbrechtskolk. Het voorste pand is de bakkerij van de heer J.H.M. Büsemeyer.
Het derde huis is Café De Winter. Het huizenblok verderop is een paar jaar later afgebroken om de bocht in de tramrails aan te kunnen leggen.
Links op de foto zien we het Lage Erf met de omnibus staan bij het begin van de Nieuwe Binnenweg.
We staan nu in 1910 op de Nieuwe Binnenweg waar deze omhoog
loopt naar de Havenstraat. Links op de foto is Café
De Winter te zien. Ernaast ligt het Lage Erf. Om de hoek
rechts begint de Aelbrechtskade. Dit pand staat ook op
de laatste foto op de pagina over de kop en de sluis rond
1900.
We zijn een stukje doorgelopen. Weer zien we Café
De Winter op deze prent uit 1912. In het verlengde van
de lantarenpaal naast het pand rechts is Herberg de Vergulde
Swaen zichtbaar. Het lichte pand verderop, met de klokgevel,
is het hoekpand Aelbrechtskolk - Mathenesserdijk. Dit
pand hoort bij het huizenblok dat rond 1912 werd gesloopt
om ruimte te maken voor de Schiedamseweg. Links kijken
we de Havenstraat in.
Tussen dit zonbeschenen wegdek van de hoek Binnenweg-Aelbrechtskade
en de door het tegenlicht donkere huizen en sluismuren
erachter ligt het eindpunt van de Schie. Er is een scheepsmast
te zien. Dit oplopende stuk naar de dijk waarover de Havenstraat
loopt noemde men "de Hol". De bestrating buiten
ons blikveld achter de Hol ("Bol" zou een betere
naam zijn geweest) loopt af naar het Lage Erf.
Een blik langs de Aelbrechtskade. De foto hierboven is
uit 1910, de foto hieronder van het Lage Erf werd 10 jaar
later gemaakt. De Binnenweg was toen al doorgetrokken
naar de Schiedamseweg.
Bij het verbreden van de Delfshavense Schie en de aanleg
van nieuwe kaden in de jaren twintig zijn de huizen aan
de Aelbrechtskade gesloopt.
Opnieuw de Aelbrechtskade (1912), maar nu kijken we de
andere richting op, naar de hoek Binnenweg.
Hieronder een erg mooie foto van de Nieuwe Binnenweg aan
het begin van de twintigste eeuw. Aan de rechterkant ligt
het destijds nog onbebouwde Land van Hoboken.
Lage Erfbrug
Het graven van de Coolhaven als nieuwe verbinding tussen
de Schie en de Nieuwe Maas betekende dat er een nieuwe
brug gebouwd moest worden tussen de Schiedamseweg en
de Nieuwe Binnenweg. Omdat de brug ter hoogte van het
Lage Erf kwam te liggen kreeg deze de naam Lage Erfbrug.
De foto uit 1925 toont de bouw van deze brug en rechts
daarvan het begin van de Coolhaven die vanaf 1933 via
de Parksluizen de doorgaande verbinding zou gaan vormen
met de Nieuwe Maas.
De Aelbrechtsbrug kon daarmee komen te vervallen. De
sluis werd gedicht en het incidentele scheepvaart-verkeer
richting Delfshaven, dat nu niet langer in verbinding
stond met de Nieuwe Maas via de eveneens gedichte Ruigeplaatsluis,
werd omgeleid via de Achterhaven. Delfshaven was niet
langer een zeehaven...
Op deze foto uit 1927 van de Lage Erfbrug is
er ook aan de Aelbrechtkolk inmiddels stevig verbouwd.
Het Pand van Kreymborg had zijn gespiegelde tegenhanger
aan de overkant van de straat.
Overigens zijn alle nieuwe panden die op de foto te
zien zijn eind jaren negentig gesloopt en vervangen
door moderne nieuw- en hoogbouw (onderste
foto). De naam is wel gekozen met gevoel voor
historie: 't Lage Erf...
voor wie de voorgaande pagina's
niet heeft gelezen:
Dat de naam Aelbrecht wel erg veel voorkomt in
Delfshaven komt omdat het Aelbrecht van Beieren, graaf
van Holland en Zeeland, was die in 1389 toestemming
aan Delft verleende tot het graven van een scheep-vaartverbinding
via Overschie naar de "Merwe" (nu stroomt
hier de Nieuwe Maas) bij het "Ambacht Scoenreloe"
(het voormalige dorp Schoonderloo), om daar een zeehaven
te vormen: dat werd Delfshaven.
Meer over de achtergronden van dit stukje Delfshaven
vindt u op 
De Kop en de Sluis rond
1900
|
terug naar het erfgoed-overzicht