 |
De 20e eeuw: een nieuwe tijd
breekt aan. Elektriciteit word in de steden gemeengoed.
Er verschijnen Automobielen in het straatbeeld en er worden
vliegtuigen gebouwd. Dit is ook de tijd dat 19e eeuwse
uitvindingen als telefonie, radio en fotografie steeds
meer een onderdeel gaan uitmaken van het dagelijks leven
van de burgers. Nog nooit was de wereld in zo'n snel tempo
onderhevig geweest aan veranderingen.
Uiteraard bleef ook het Rotterdamse stadsdeel Delfshaven
niet achter bij de nieuwe ontwikkelingen.
De panden op de kop van Delfshaven zijn niet allemaal
zo eeuwenoud als op het eerste gezicht lijkt. In 1910
werd de Schiedamseweg doorgetrokken, als directe verbinding
tussen Schiedam en het centrum van Rotterdam. Hierbij
zijn de kop van Delfshaven en de Sluis grondig verbouwd.
Veel oude panden aan de Aalbrechtskolk en de Mathenesserdijk
zijn gevallen onder de slopershamer. De foto's, voornamelijk
uit het Rotterdams gemeentearchief, geven een redelijke
indruk hoe de situatie rond 1900 is geweest.
Op de foto's is het hoekpand Aelbrechtskolk-Mathenesserdijk
goed te herkennen: een wit huis met een klokgevel naast
een huis met een trapgeveltje en daarnaast een kleiner
pand met een witte hekwerkgevel. Herberg:
“De Vergulde Swaen”, het grote
pand uit 1886 met het streepmotief, de hoge schoorsteen
en de kenmerkende uitbouw boven het terras aan de Schie
is een ander markant punt op de foto's. Dit pand heeft
alle stadsvernieuwingen tot nog toe getrotseerd is een
goed referentiepunt op veel oude afbeeldingen.
Rechts van de fietser is het Lage Erf. Dat plein ligt
aan het einde van de Nieuwe Binnenweg. Links (niet zichtbaar)
is het pand van de sluiswachter. Direct na de Aelbrechtsbrug
linksaf begint de Aelbrechtskolk en rechdoor gaat het
verder over de Mathenesserdijk. Daar rijdt een stoomtram:
op deze foto is dan ook nog geen bovenleiding te zien
zoals op de afbeeldingen hieronder. We staan met onze
rug naar de Havenstraat, die voor de annexatie door Rotterdam
in 1886 nog de Rotterdamse Dijk heette.
Hierboven en hieronder opnieuw de voorste panden aan de
Kolk met op de voorgrond de brug over de sluis.
Het pandje met het hekwerk op de gevel is Aelbrechtskolk
nr. 5, het derde pand vanaf de hoek. Op de pui boven de
etalage is te lezen dat daar de winkel in "horlogerien
& bijouterien" was gevestigd van de gebroeders
B & G Stoopman. Dit waren voorvaderen van dhr. R.M.
Stoopman die het gastenboek
heeft getekend en onderzoek doet naar de voorgeschiedenis
van zijn familie, o.a. in Delfshaven.
Bij het zoeken in het gemeente-archief naar één
van die huizen aan de Havenstraat, waar zijn familie heeft
gewoond, stuitte ik op deze foto's. Het bleek al snel
dat de foto's niet van de Havenstraat zijn maar van het
deel van de Kolk dat begin vorige eeuw is gesloopt. Onder
ziet u dezelfde huizen vanuit een andere hoek.
Bovenstaande foto komt overigens uit het boek "Delven
in Delfshaven" van Herman Romer.
De sluis vanaf de Kolk gezien. De huizenrij aan de kolk
westzijde Links) loop door tot de Aelbrechtsbrug.
Hieronder een mooie foto uit dezelde periode van de Aelbrechtskolk
in de winter.
foto's datum ca. 1900
Rechts op de foto: de sluis, gezien vanaf de Delfshavense
Schie. Op de plaats van het gebouw rechts, het sluiswachtershuis,
staat nu Café de Oude Sluis". Het pand recht
voor ons, aan wat toen nog het eindpunt van de Schie was,
is de bakkerij van de heer J.H.M. Büsemeyer.
Dit huis zien we ook op de foto uit 1908 hieronder, in
het midden van de foto, achter de omnibus van de M.A.V.
(Maatschappij Algemeen Vervoer).
Voor de liefhebbers is
hier
nog een foto uit 1906 van deze "mobus" op de
hoek met de Aelbrechtskade.
Het hoge gebouw erachter met het topgeveltje op deze foto
was de remise van de M.A.V.
Dit hoge laatste stukje van de Nieuwe Binnenweg noemde
men "de hol". De Binnenweg sluit hier nog aan
op de Havenstraat. Erachter is nog net het hoekpand Kolk-Mathenesserdijk
te zien.
De Binnenweg loopt voor Café De Winter langs naar
de Havenstraat. Achter de autobus loopt het plein naar
beneden naar het Lage Erf (heeft een eigen pagina) aan
het eind van de Delfshavense Schie.
Tot zover de terugblik op de kop van Delfshaven voordat
in 1910 de verbinding van de Schiedamseweg met de Binnenweg
tot stand kwam, met o.a. dank aan de fotocollectie uit
het Rotterdams gemeente-archief.
Doorbraak Schiedamseweg
De foto boven geeft een beeld van de verbouwingen aan
de sluisdeuren tussen 1908 en 1911. Onder: bij het slopen
van panden aan de Havenstraat stuitte men op de resten
van de 14e eeuwse Aelbrechtssluis.
De sluis rond 1910. Links de nieuwe Aelbrechtsbrug in
aanbouw, rechts de oude brug die wordt gesloopt.
Het gebouw rechts, aan het begin van de Mathenesserdijk,
is de voormalige herberg de Vergulde Swaen. Veel panden
vanaf de hoek van de Mathenesserweg tot aan de Noordschans
zijn hier al weggebroken.
Hier is de nieuwe Aelbrechtsbrug gereed. Er wordt nog
gebouwd aan de huizen aan de Schiedamseweg.
De foto hieronder geeft een goede indruk van wat er aan
de Aelbrechtskolk en Mathenesserdijk werd gesloopt. Blijkbaar
was men erg trots op deze tekenen van vooruitgang in Delfshaven
want anders zou er geen ansichtkaart zijn uitgebracht
van de "Nieuwe Aelbrechtsbrug en omgeving".
Links naast "De Gouden Swaen" is een pand met
hoge winkelramen zichtbaar. Dit is de hoek van de Schiedamseweg
met de Schans. Er is tegenwoordig een Turkse snackbar
in gevestigd.
De Nieuwe Aelbrechtsbrug heeft dienst gedaan tot begin
jaren dertig. Toen werd de ruim vijfhonderd jaar oude
scheepvaartverbinding met de Nieuwe Maas, via de Aelbrechtskolk
en de Voorhaven, voorgoed afgesloten. De Schie werd doorgtrokken
naar de in 1933 gereedgekomen Coolhaven en Parksluizen.
Een Schie-breedte verder en haaks op de oude brug, ongeveer
op de plaats waarvan deze foto is geschoten, werd de Lage
Erf brug gebouwd. Meer hierover op de pagina
het Lage Erf
Deze nieuwe oeververbinding tussen de Binnenweg en de
Schiedamseweg vervult die taak nog steeds.
De statige panden die deze leegte hebben gevuld zijn ook
te zien op de pagina
de kop van Delfshaven
|
 |
© J.G. Smits Delfshaven 2003
|
terug naar het erfgoed-overzicht
vliegtuigen