VOORBLAD - INLEIDING - 1400-1700 - 1700-1900 - ERFGOED - PERSOONLIJK - WEBLINKS
Erfgoed - Schiedamseweg terug naar het erfgoed-overzicht    


De Schiedamseweg dateert van 1909. Deze weg werd de nieuwe doorgaande verbinding tussen het hart van Rotterdam en Schiedam, ter vervanging van de route over de dijk langs de Delfshavense Schie. De huizen werden gebouwd in een oudhollandse stijl die doet denken aan de 17e eeuwse patriciërshuizen met veel, al dan niet valse, trapgevels en torentjes. Ook de herhaling van de witte banden en sierstenen in de gevels zijn kenmerkend voor deze bouwstijl. Op de Nieuwe Binnenweg is nog dezelfde bouwstijl terug te vinden.

Op de foto hieronder: de noordkant van de Schiedamseweg in een middagzonnetje in het voorjaar van 2004. Uhh... de noordkant van een straat ligt toch 'op het zuiden'?

Historisch Delfshaven: De noordkant van de Schiedamseweg

Juni 2005. Het begin van de Schiedamseweg bij de voormalige sluis. Loopt u even mee?

Historisch Delfshaven: Het begin van de Schiedamseweg

Historisch Delfshaven: de kruising met de Watergeusstraat

Boven: de kruising met de Watergeusstraat. Aan de andere zijde van de Schiedamseweg, tegenover de Schans, is het Prinses Theater. Op de foto hieronder gaat de naam schuil achter de bomen. Dit oude theater heeft, na jaren alleen in gebruikt te zijn geweest door Jehova's Getuigen, weer een brede sociale functie in deze stadswijk.

Historisch Delfshaven:  Prinse Theater

Het programma van het Prinses Theater kunt u vinden op haar eigen website

Op de drie foto's hieronder zien we links de Spanjaardstraat. Tot de jaren '60 bevond zich hier de markt die nu op het Visserijplein wordt gehouden. In het afgelopen decennium is in de Spanjaardstraat erg veel nieuwbouw gepleegd. Het staatbeeld is er helaas niet op vooruitgegaan in mijn mening.

Na deze kruising zijn de panden aan de noordzijde van de Schiedamseweg in 1943 bij de bombadementen door de geallieerden volledig verwoest. De zuidzijde is redelijk intact gebleven tot aan de Schippersstraat. De foto's van dit historische gedeelte van deze bekende Delfshavense straat tonen de grandeur van 1910.

Historisch Delfshaven: Hoek Schiedamseweg - Spanjaardstraat van de andere kant gezien

De foto hieronder geeft een doorkijk naar de Rosier Faassen straat. Op de hoek met die straat van het huizenblok waar we tegenaan kijken zit de winkel waar ooit Miep Brons haar winkelketen is begonnen. Op het mement van fotograferen was het erg rustig op straat maar deze doorgaande route kan erg hectisch zijn, vooral als de Lageerfbrug open heeft gstaan.

Historisch Delfshaven: Hoek Schiedamseweg - Spanjaardstraat van de andere kant gezien

Hoek Schiedamseweg - Spanjaardstraat van de andere kant gezien

Ook na de kruising met de Spanjaardstraat bepalen de panden uit het begin van de twintigste eeuw het straatbeeld aan deze kant van de Schiedamseweg. Deze panden waren natuurlijk niet voor de eeuwigheid gebouwd, maar er is ook van overheidswege weinig aan gedaan om ze in goede staat te houden.
Dus staat een aantal panden na decennia van verwaarlozing op de nominatie om te worden afgebroken waarmee waarschijnlijk opnieuw een karakteristiek stukje van Delfshaven teloor gaat.

Historisch Delfshaven: Schiedamseweg

Tot de jaren tachtig was de Schiedamdeweg een wiklelstraat die vanuit de hele regio werd bezocht vanwege de bijzondere luxe winkels en het gevariëerde aanbod. Tijdens de aanleg van de metrolijn onder de Schiedamseweg zijn veel winkels vanwege de slechte bereikbaarheid failliet gegaan of uit voorzorg vertrokken. Helaas is dit soort winkels niet meer teruggekomen. Ook het groeiend aantal minderheden in Delfshaven, met weinig geld te besteden, was hier debet aan. Zelfs Albert Hein lukte het niet om in deze wijk een acceptabele omzet te halen en vertrok na een paar jaar. Tegenwoordig wordt het winkelbeeld bepaald door veelal armoedig ogende Turkse en Marokkaanse toko's en belwinkels.

Historisch Delfshaven: Schiedamseweg

Historisch Delfshaven: Schiedamseweg

Wat zal het worden: stadsvernieuwing of stadsvernieling in deze historische straat? Laten we afwachten of wat ervoor terug komt niet zo vloekt met de oorspronkelijke architectuur als op veel plaatsen in Delfshaven.

Historisch Delfshaven:  Spanjaardstraat en Schiedamseweg Historisch Delfshaven?

31 augustus 2005... Opnieuw kaalslag in Delfshaven's erfgoed. Een eeuw waardevolle historie verkwanseld aan projectontwikkelaars en met de grond gelijk gemaakt om plaats te maken voor lucratieve nieuwbouw.
Ja ja. 'Rotterdam durft!' is de leus op de Coolsingel Zijn dit de normen en waarden van ons stadsbestuur?

cultuurgoed?

In 2008 kwamen de panden gereed die het gapende gat in het erfgoed vullen met wat ik maar zal omschrijven als "functionele grootgruttersarchitectuur". Nou ja, we hebben er weer een buurtsuper bij...

De Schiedamseweg heeft zelfs een (soort van) website: www.allesinrotterdam.nl/schiedamseweg/


Historisch Delfshaven: 1910

Hierboven was de Schiedamseweg nog gloednieuw. Hieronder niet meer: de foto werd gemaakt op 31 maart 1943 na het bombardement om 14:45 uur aan de westkant. De Schiedamseweg staat aan beide zijden in brand en huizen storten in. Op de voorgrond het Marconiplein met inderhaast geredde huisraad.
Dit bombardement door Amerikaanse bommenwerpers, dat uiteraard voor de havens was bedoeld en niet voor deze dichtbevolkte woonwijk, heeft grote delen van Bospolder en vooral Tussendijken volledig in de as gelegd. Deze "collateral damage" in Delfshaven kreeg aanvankelijk weinig erkenning, ook omdat het niet zo opviel naast de gevolgen van de Duitse bommen in het centrum van Rotterdam. Pas in 1993 is er een monument opgericht om dit te gedenken, na grote inzet van de Werkgroep "Vergeten Bombardement".

Vergeten Bombardement

Van de heer F. Heusdens uit Schiedam ontving ik, via zijn zoon, de volgende reactie op deze 2 oude foto's.

Geachte heer Smits.

Uw fotoserie van de Schiedamseweg in Rotterdam West kan ik hogelijk waarderen. Echter er zit bij de 2 laatste foto's een haar in de boter. N.m.l. "De gloednieuwe Schiedamsche weg" uit 1920. Deze foto is in spiegelbeeld afgedrukt. De fietser op de achtergrond rijdt aan de linkerzijde van de weg ons tegemoet. Evenals de paardenwagen gaat op de foto rechtsaf op het linkerdeel van de weg. De tramlijnpalen illustreren, dat deze weg evenals nu van beide kanten berijdbaar was. De tweede foto toont volgens u de Schiedamsche weg na het bombardement van 31-3-1943. Echter dit moet de Mathenesserweg zijn, gezien links het cafe restaurant "De Hoge bomen" waarvan de naam nog gedeeltelijk leesbaar is met de letters MEN. Destijds had de Mathenesserweg rechts gezien een bebouwing van 4 etagewoningen. De Schiedamsche weg had er minder aan deze kant. Bovendien werd het bombardement uitgevoerd door de Amerikaanse luchtmacht en niet door de Engelse. Tevens kan men beter spreken van het "Verdonkeremaande bombardement" i.p.v. het "Vergeten bombardement" want het was voor deze Amerikanen een schande dat dit gebeurd is. Maar ja, van je vrienden niets dan goeds.

Hopende u hiermede van diens geweest te zijn en met de meeste hoogachting.

F. Heusdens.


Wat de foto uit 1920 betreft denk ik dat meneer Heusdens geen gelijk heeft: Als de foto zou zijn gespiegeld zou de naam/tekst op het cafe niet meer met een hoofdletter beginnen maar eindigen. De volgende twee zijstraten rechts, de Watergeusstraat en Schansstraat, hebben geen tegenhangers aan de overkant.
Dat van die fietser en paardenwagen heeft hij echter wel scherp gezien! Gepensioneerd politieagent?
En het waren inderdaad Amerikaanse bommenwerpers, dus dat heb ik veranderd.

Per email reageerde ook de heer Paul Hermans op de foto (datum 1-3-2007 14:55 ) De foto is overigens te vinden in het gemeentearchief van Rotterdam en dateert volgens de beschrijving uit 1910.

Beste meneer Smits,

Allereerst mijn complimenten voor uw geweldige website over Delfshaven!

Ik wil even reageren op de reactie van de heer Heusdens op de pagina ‘Erfgoed – Schiedamseweg’.

De heer Heusdens zegt over één van de twee oude zwart-wit foto’s dat deze in spiegelbeeld is genomen en hij leidt dat af uit het feit dat de fietser en de paardenwagen aan de linkerkant van de weg rijden. Allereerst moet ik u gelijk geven: ik woon recht tegenover het huizenblok dat op deze foto staat en ik kan u verzekeren dat de foto NIET in spiegelbeeld is afgedrukt, het huizenblok ziet er in het echt precies zo uit als op de foto. (Overigens zit op de hoek waar op de oude foto een café zit, nu nog steeds een café!). Maar de voornaamste reden dat ik u deze e-mail stuur, is eigenlijk het links rijden van de fietser en paardenwagen.

Weet u zeker dat de foto uit 1920 is? Of zou het ook ‘circa’ 1920 kunnen zijn?

Het rechts rijden is in Rotterdam namelijk pas vanaf 7 mei 1917 ingevoerd! Voorheen werd in Rotterdam zowel links als rechts gereden. Het rechts rijden werd vanaf 1917 ingevoerd om een einde te maken aan de chaos op drukke wegen en bruggen e.d. Het is dus goed mogelijk dat toen de bewuste foto werd genomen, het (nog) niet verplicht was om op de Schiedamseweg rechts te rijden. Of misschien waren de fietser en de wagenmenner niet op de hoogte van de nieuwste verkeersregels. Of misschien dachten zij dat links rijden wel mocht of kon, omdat de Schiedamseweg niet druk was. (Vandaag de dag doen veel fietsers dat trouwens nog steeds.)

Tot slot nog een leuk krantenartikel over de invoering van het rechts houden uit Dagblad de Rotterdammer:

“Eindelijk, eindelijk ... En toch nog onverwachts. Het onwaarschijnlijke is gebeurd, het stumperige wordt afgeleerd, het provinciale te niet gedaan, het eigenwijze de kop ingedrukt. Amsterdam zal niet meer smalend en geringschattend op de eerste handelsstad kunnen afgeven. Den Haag niet met dédain kunnen neerzien op die bootwerkers-stad waarin men niet weet wat rechts of links is. Want men is begonnen in Rotterdam de mensen te leren rechtshouden: er zijn verkeersagenten aangesteld.

Gij, lezer, die dat misschien heel gewoon vindt, die wijst op Londen, Parijs, New York, Amsterdam, zelfs Den Haag waar de witte stok al over- en overbekend is, gij hebt geen flauw besef wat dat betekent voor Rotterdam, voor de stad van de vrije straat en het vrije trottoir.

Kent gij de legende niet van de beroemde, of wilt ge beruchte advocaat, die bij de eerste verordening, jaren her, om rechts te houden op de smalle zijpaden der Maasbrug, opzettelijk links liep en zich liet verbaliseren? En dat proces helaas won, waarmee de zege van de vrije straat, oftewel de janboel in het verkeer, verzekerd was? Kent gij dan niet de rasechte Rotterdammers, inderdaad van het bootwerkers-genre, die u liever van de kleine steentjes lopen, dan één stap opzij te gaan? Kent gij dan niet de stoïcijnse slepers, die doodnuchter een paar honderd meter voor de tram blijven voortsukkelen en dan eens omkijken of zij uitwijken zullen? Die bij voorkeur de rijwielpaden opzoeken en de wielrijders noodzaken opzij te gaan?

Al die dingen gebeuren immers alleen maar in onze "goede stad" Rotterdam .... En waarachtig, daar is me aan dat alles ineens een eind gekomen. Geen Termijnen waren gesteld, geen data genoemd. De dag tevoren een kort berichtje in de kranten, een schetstekeningetje en de 7e Mei stond warempel op een piedestal een agent, iets verder een agent te paard in een kring van borden, en wees de onthutste overrompelde slepers, koetsiers, wielrijders, dienstmannen, bakkers, slagers, telegrambestellers met een majestueus gebaar de weg die ze nemen moesten. En het lukte, ja het lukte. Sommigen schudden wel protesterend de dwarse kop, anderen probeerden toch door te stappen, maar dan was onmiddellijk de agent-te-paard erbij en deed ze, al waren ze er bijna door, de route terug nemen en onverbiddelijk rechtshouden. En het publiek kwam en stond in stomme bewondering het succes aan te staren, Zag telkens weer de arm van de agent met de coquette witte handschoen wijzen, hoorde nu en dan het waarschuwend fluitsignaal, had pleizier als een onwillige teruggezonden werd. En onvermoeid ging het onderwijs aan de passanten door. Streng maar welwillend. Zelfs uitleg werd gegeven om de mensen het nut en de veiligheid duidelijk te maken. Toen het die eerste dag goed gegaan was heeft men ook op de Willemsbrug getracht de fatale geest van de recalcitrante advocaat te bestrijden. En ook daar had nu de gebiedende witte, wijzende hand succes.

De oprichting van de Handelshogeschool is een groots moment geweest; de bouw van 't Stadhuis een fiere beweging, de nieuwe Waalhaven een bewijs van enorme kracht. Maar het leren rechtshouden van Rotterdam is een overwinning, die men evenzeer historische waarde moet toekennen. 7 Mei 1917 was de dag.”

Met vriendelijke groet,

Paul Hermans

De discussie gaat onverdroten verder!
Op 23 januari 2008 ontving ik van journalist Aad van der Struijs het volgende per e-mail:

De oorspronkelijke benaming van de foto als Schiedamseweg is JUIST! Café De Hooge Boomen zat op de hoek Schiedamseweg (rechts) en Mathenesserweg (niet zichtbaar links). Op deze foto kijkt men recht de Mathenesserweg in. Het huizenblok links is nog steeds aanwezig. 'De Hooge Boomen' zie je rechts; de weg die rechts (niet zichtbaar) is, is de Schiedamseweg. Bovenstaande foto is ook rond hetzelfde tijdstip genomen als 'jouw' foto; 't was toen 14.50 uur. 'De Hooge Boomen' staat nog niet in brand, maar dat zal niet lang meer duren. De klok midden op het Marconiplein staat stil om 1 uur; op die stand stond-ie al vanaf juni 1940. De stadsklokken 'liepen' in de oorlog niet!

legal disclaimer terug naar het erfgoed-overzicht

TOP

©   J.G. Smits Delfshaven 2003