VOORBLAD - INLEIDING - 1400-1700 - 1700-1900 - ERFGOED - PERSOONLIJK - WEBLINKS
"Graankorrel"
 
"Distelleerketel"
 
Ruige Plaat
 
VOC magazijn brand
 
VOC magazijn 1785
 
mode 18e eeuw
 
"Waakzamheid"
 
Pelgrimsvaderkerk
 
Hoekmolen
 
Burgerweeshuis
 
linieship DELFT
 
havenhoofd
 
James Watt
 
Patriotten vrijkorps
 
mode 19e eeuw
 
Willem I
 
De Ooyevaar
 
molen De Hoop
 
wapen Delfshaven
 
 
 
Dubbelde Palmboom
 
 
 
 
Stoomschip
 
 
 
5 molens
 
 
locatiekaart molens
 
Standbeeld Heyn
 
geboortehuis Heyn
 
watertoren
 
 
romp Distelleerketel
 
 
 
 
 
 
Burgemeesters
S.A. Meinesz en
F. van Citters
Tijdbalk 1700-1900

In het linker paneel staan links naar afbeeldingen of documentatie. Deze links openen een nieuw venster.

1700  MDCC
1716 Bouw van moutmolen "Graankorrel" (destijd "De Ruwketel" geheten) op de hoek van de Noordschans en de Mathenessedijk. Gesloopt in 1920 - demolenstomp is nog aanwezig.
1727   Bouw van stellingmolen de"Distilleerketel" op het Middenhoofd. In 1899 brandt deze moutmolen geheel uit. Herbouwd, maar in 1938 weer onttakeld. Verder stukgeschoten in WO2. Opnieuw herbouwd in 1984 waarbij de molen geheel opnieuw moet opgebouwd. Nu 11 meter verderop omdat de belendende nieuwbouw te weinig ruimte heeft gelaten voor de draaiende wieken.
1740   In 1740 begint zich een zandplaat te vormen in de Maas vlak voor de haveningang.
Deze "Ruige Plaat" belemmert de toegang tot de haven. Veel schepen varen door naar Rotterdam waardoor Delfshaven de inkomsten hiervan misloopt. Grote schepen waren overigens sinds de 16e eeuw al op Hellevoetssluis aangewezen vanwege de verzandende Maas-monding.
1746   Het Zeemagazijn der VOC brandt volledig uit. Het wordt, minder uitbundig versierd, herbouwd.
1753   Bouw van moutmolen "Waakzaamheid" (locatie: Buizenwaal sloop: 1919)
1761   PilgrimsDe van ouderdom vervallen st.-Anthonys Capel wordt verbouwd totPelgrimvaderskerk. Dit ter nagedachtenis aan de Pilgrim Fathers die Delfshaven internationale bekendheid hebben gegeven. Deze groep mensen vertrekt in 1607-1608 uit Engeland naar Nederland vanwege religieuze onenigheid. In 1620 vertrekken ze weer vanuit Delfshaven met hun schip, de "Speedwell". Via Southampton gaat de reis naar Amerika, in (o.a.) het schip "Mayflower", om daar een eigen kolonie te stichten. Ze leggen daar, in de huidige staat Massachusetts, de grondslag voor New England.
1762   Bouw van het pand aan de Voorhaven dat vanaf 1863 als burgerweeshuis wordt gebruikt. De strakke en zakelijke vormgeving is kenmerkend voor de (neo-)classicistische bouwstijl.
1771   Bouw van "Hoekmolen" (locatie: Schie bij huidige Mathenesserbrug - sloop: 1914)
1775   Door hoog water in de Kolk overstromen de sluizen: belangrijk genoeg voor een PRENT...
1783   Bouw van linieschip DELFT op scheepswerf "De Hoog - De Wit" op het Oosterhoofd. Het gaat om een oorlogsschip van 56 stukken. De opdrachtgever is de Admiraliteit op de Maze te Rotterdam.
1791   Bouw van moutmolen "Hoop" (locatie: Watergeusstraat - sloop: 1908)
  17951806 - Bataafse Republiek - opgericht door "patriotten" - stadhouder Willem V vlucht 
1795–1814
-
Franse Bezetting van de Zuidelijke Nederlanden - Napoleontische oorlogen
1795   Delfshaven verklaart zich op 28 mei, onder het nieuwe (Franse) bewind, zelfstandig.
1798   De mede ten gevolge van de 4e Engelse oorlog (1780-1784) failliet gegane VOC wordt vanaf 1796 door de staat overgenomen en opgeheven. De kamer Delft wordt in 1803 officiëel opgeheven.
NB.: Rond 1790 biedt de VOC-Kamer Delft werk aan ca. 200 mensen in Delfshaven.
1800  MDCCC
    De 19e eeuw is er één van grote technologische ontwikkelingen, beginnend bij het toenemende gebruik van de door James Watt rond 1780 uitgevonden stoommachine. Aanvankelijk wordt stoomkracht gebruikt in fabrieken. In de loop van de 19e eeuw vindt het ook toepassing in mobiele aandrijftechniek, zoals stoommachines, scheepvaart en spoorwegen. Andere 19e eeuwse uitvindingen: telegrafie, fotografie (1839), film, elektrisch licht (1879), de elektromotor en tegen het eind van de eeuw de automobiel.
1803   Delft verklaart de zelfstandigheidverklaring van Delfshaven uit 1795 nietig.
    Louis Bonaparte wordt in 1806 koning van Nederland : Koningrijk Holland
    In 1815 wordt Willem I soeverein vorst van Nederland : Verenigd Koninkrijk
1824   De Delfshavense reder J.H. Henkes begint distilleerderij "De Ooyevaar" aan de Voorhaven.
  periode: 1825–1886 - de stad Delfshaven
1825   Delfshaven krijgt stadsrechten (Delft geeft uiteindelijk toe) en gaat haar eigen stadswapen voeren, afgeleid van het voorheen gebruikte wapenschild van Delft, nu echter voorzien van een haring en drie korenhalmen, symbolisch voor de visserij en de brandewijnindustrie. Ook het naastgelegen dorp Schoonderloo (of Scoenreloe), de Coolpolder (nu het Oude Westen) en de Bospolder zijn dan onderdeel van de stad Delfshaven. Het is een omvangrijk gebied maar de bewoning is voornamelijk geconcentreerd rond de havens met daar omheen polders en weilanden.
1825   Bouw van graanpakhuis "Denemarken", in opdracht van Abraham Rijckevorsel. Rond 1850 wordt deze omgedoopt tot distilleerderij "De Dubbelde Palmboom". Museum sinds 1975.
    In 1831 maakt België zich, onder koning Leopold, onafhankelijk van Nederland.
1836   De sluis tussen Kolk en Achterwater wordt dichtgemetseld en het Achterwater gedempt. In het Kraanhuis komt een brandspuit en de zolder wordt ingericht als gevangenis waar Delfshavense dronkelappen hun roes kunnen uitslapen.
1841   Delfshaven doet het verzoek door Rotterdam te worden geannexeerd vanwege toenemende werkloosheid en armoede. Oorzaken zijn: het verdwijnen van de VOC, het instorten van de brandewijnindustrie (1792), terugloop van visserij en scheepvaart, verzanding van de haven.
Rotterdam heeft echter zelf problemen en weigert het armlastige Delfshaven op te nemen.
    In 1847 is de spoorverbinding tussen Amsterdam en Rotterdam gereed.
1850   Henkes schakelt over van paardekracht op stoomkracht voor de pompinstallatie.
1853   Bouw van moutmolen "Vertrouwen" (locatie: Schans - uitgebrand: 1920 - romp aanwezig)
1870   Koning Willem III onthult op 17 oktober 1870 het standbeeld van Piet Heyn. De Kerkstraat of Kerkhofsteeg, waar Piet Heyn is geboren, wordt omgedoopt tot Piet Heynstraat.

In 1871 wordt Heyn's inmiddels geheel vervallen en gesloopte geboortehuis "herbouwd" in Nieuw-Hollandse stijl. Een exacte replica is het echter niet.
1873   Metaalwarenfabriek L.I. Enthoven & Co uit Den Haag bouwt de huidige Piet Heynsbrug. Deze ijzeren ophaalbrug verving de oude houten brug boven de sluisdeuren.
1883   Bouw van de watertoren op de Ruigeplaat (Schiemond)
1886   Rotterdam annexeert het armlastige Delfshaven vanwege de gestaag groeiende behoefte aan grond voor stadsuitbreiding: de bouw van arbeiderswoningen, havenaanleg en industriële vestiging. Het Rotterdamse bestuur maakt al snel van de gelegenheid gebruik om veel vervuilende industrie, zoals de alcoholbranderijen, te verhuizen vanuit de stadskern van Rotterdam naar Delfshaven.
1899   Moutmolen"de Distilleerketel" op het Middenhoofd brandt geheel uit, wordt herbouwd en in 1938 weer onttakeld. Verder stukgeschoten in WO-II. Opnieuw herbouwd in 1984 met de orginele stenen, maar wel 11 meter verderop omdat de belendende nieuwbouw onvoldoende ruimte heeft vrijgelaten voor de trans, en daarmee de 360° mobiliteit van de molenwieken.
1900 MCM - Naschrift
   

Na de glorietijd van de VOC is het in Delfshaven eigenlijk nooit meer goed gekomen. Er was nog wat jeneverindustrie en kleinschalige scheepsbouw (bv. de scheepswerf van Bartel Wilton), maar geld voor investeringen in nieuwe technologische en maatschappelijke ontwikkelingen ontbrak. Nadat in 1933 de Coolhaven gereed kwam en in gebruik werd genomen om het scheepvaartverkeer om Delfshaven heen te leiden in plaats van er doorheen, kon de oude doorgang naar de Maas voorgoed worden afgesloten. Toen was Delfshaven zelfs niet langer een volwaardige haven...

Delfshaven's laatste burgemeester, Jonkheer Fréderic van Citters, sprak bij de annexatie door Rotterdam in 1886 tegenover Rotterdam's burgemeester Sjoerd Anne Meinesz de wens uit dat Rotterdam Delfshaven niet zou beschouwen als stiefkind maar als troetelkind. Helaas mocht het niet zo zijn. Het Rotterdamse bestuur heeft niet voor haar nieuwe stadskwartier Delfshaven gedaan waarop zo vurig werd gehoopt bij het oorspronkelijke verzoek tot annexatie in 1841. Delfshaven was en bleef een in sociaal en economisch welzijn achtergesteld deel van Rotterdam, met weinig erkenning voor haar bijzonder historie.

Veel ontwikkelingen van na 1900 kunt u vinden via de volgende pagina over Delfshavens' erfgoed.


legal disclaimer Delfshavens' erfgoed research & webdesing:
TOP
VOORBLAD - INLEIDING - 1400-1700 - 1700-1900 - ERFGOED - PERSOONLIJK - WEBLINKS