VOORBLAD - INLEIDING - 1400-1700 - 1700-1900 - ERFGOED - PERSOONLIJK - WEBLINKS
Erfgoed - standbeeld Piet Heyn terug naar het erfgoed-overzicht    


Goud is meer dan zilver, deugd overtreft beide - de lijfspreuk van Piet Heyn

Op 17 oktober 1870 werd het standbeeld van de Delfshavense zeeheld Piet Heyn officiëel onthuld.
De admiraal die ooit de Spaanse zilvervloot veroverde, werd 250 jaar na zijn dood uiteindelijk toch nog geëerd met een indrukwekkend standbeeld. Het drie meter hoge beeld is gemaakt van Udelfangersteen.

Het is een voorstelling van Admiraal Piet Heyn op het moment dat hij het commando geeft om de vloot van de Duinkerkse kapers aan te vallen. Symbolen onderstrepen de macht die hij had op het toppunt van zijn roem. Met zijn rechterhand omklemt hij de bevelhebbersstaf, terwijl hij met de linkerhand zijn zwaard vasthoudt. Op zijn wapenrok prijkt een onderscheiding die hij kreeg na de verovering van de zilvervloot.
Zoals de mode in die tijd voorschreef, is Heyn gehuld in een wapenrok, zijn korte broek reikt tot de knie en zijn voeten zijn gestoken in hoge zeelaarzen.
Als bevelhebber van de zeemacht had Heyn de beschikking over oorlogsschepen. Het kanon aan zijn voeten met het anker en het daaraan bevestigde touw waarin een knoop is gelegd, symboliseren de vloot.
Historisch Delfshaven: standbeeld Piet Heyn
Jos Graven
, een beeldhouwer uit 's-Hertogenbosch, heeft het standbeeld vervaardigd, zoals blijkt uit de achterzijde van het beeld onder in de plint waarin zijn naam staat gebeiteld.
De fotografie was in de tijd van Piet Heyn nog niet uitgevonden.
Toch probeerde Graven een beeld te maken dat gelijkenis vertoonde met de levende Heyn. Daarom heeft hij voor het gelaat van Heyn gebruik gemaakt van een tekening van de schilder Houbraken.

Het bijna 3 meter hoge voetstuk van het standbeeld is vervaardigd uit Escausinsche steen door de steenhouwer J.B. Verhoogh.

Op de voorzijde van het voetstuk is het wapen van Piet Heyn afgebeeld: een kraai (piet) op een heining (heyn) die beschermd is door een helm. Daarachter kan men de lijfspreuk van Heyn lezen: 'Argentum Auro, Utrumque, Virtuti Cedit'.

Ook de wapenschilden van Delfshaven en Holland zijn weergegeven. Links zijn de haring en de drie korenaren van Delfshaven afgebeeld
met de tekst: 'geboren te Delfshaven 27 november 1577'. Rechts is het wapen van Holland te zien: een staande leeuw met een kroon, met de inscriptie 'De heldendood gestorven op 20 juni 1629'.
Het immense beeld dat inclusief voetstuk 6,26 meter hoog is, heeft vele jaren de verkeerde richting uit gekeken: het beeld keek naar het centrum van Rotterdam. Op 28 september 1985 is het standbeeld van Piet Heyn gedraaid. Sindsdien kijkt hij weer uit over de Achterhaven, naar de rivier en de zee.

Pieter Pieterszoon Heyn is ongetwijfeld de beroemdste zoon van Delfshaven. Hij werd hier in 1577 in de Kerkstraat, sinds 1870 Piet Heynsstraat, geboren. Hij was admiraal op de kaapvaart van de West Indische Compagnie (WIC). Het wapenfeit dat hem eeuwige roem verschafte was de verovering van een Spaanse Zilvervloot in 1628 in de baai van Mantanza. In 1629 werd hij op voorspraak van Prins Maurits benoemd tot luitenant-admiraal van de provincie Holland en Westfriesland. Piet Heyn sneuvelde kort daarna dat jaar in een zeegevecht met de kapers uit Oostende. Hij ligt begraven in de Oude Kerk in Delft.

Historisch Delfshaven: standbeeld Piet Heyn Historisch Delfshaven: standbeeld Piet Heyn

Oude ansichtkaarten tonen het Piet Heyn plein in haar oude glorie. Rechtsonder de ontwerptekening.


Francisco van Jole scheef in 1996 op zijn website:

"In de nacht van 8 op 9 januari 1868 vervaardigden in Delfshaven drie mannen in het diepste geheim van sneeuw een standbeeld van zeeheld Piet Heyn. Een van hen, Frans Hollink, was de grootvader van mijn moeder Maria Hollink. De verrassingsactie was het gevolg van een plan dat in de voorgaande zomer reeds was bedacht. Het stoorde de mannen dat de in hun gemeente geboren en getogen zeeheld nog steeds geen standbeeld had. Het beeld van ijs bleef vijf dagen staan, toen sloeg de dooi toe. Maar inmiddels was men in Delfshaven zo enthousiast geraakt dat besloten werd een permanente versie van het beeld op te richten. Het werd ontworpen door Jos Graven, beeldhouwer te Den Bosch.
Op 17 oktober 1870 werd dat beeld door prins Hendrik onthuld en het staat er nog steeds, alhoewel de gemeente Rotterdam, die Delfshaven
in 1886 inlijfde, er de 20e eeuw redelijk onzorgvuldig mee is omgesprongen. Zo is het plantsoen en het plein vernietigd en heeft het beeld na een schoonmaakbeurt jarenlang in een verkeerde positie gestaan. Nu wijst onze zeeheld weer heldhaftig met zijn rechterarm richting zee."

F.J. Kleijn, "Standbeeld van Piet Heyn - VERSLAG - van al hetgeen daarop betrekking heeft", Rotterdam 1873


Historisch Delfshaven: standbeeld Piet Heyn op het Piet Heyn Plein

Het Piet Heynsplein heette oorspronkelijk "De Plantage" en was te vinden op een gedempt deel van de Achterhaven dat ook wel "De Dam" werd genoemd. aangezien de naam Plantage in Rotterdam al voorkwam en er dus gemakkelijk verwarring tussen beide zou kunnen ontstaan toen Delfshaven in 1886 met Rotterdam verenigd werd, is het logischerwijs omgedoopt naar Piet Heynsplein.

Piet Heynplein in 1940

Hierboven een foto van vlak voor de Tweede Wereldoorlog. Onder het Piet Heynplein tussen 1956 en 1960.

Piet Heyn plein jaren vijftig

In 1963 werd het Heynsplein drastisch verbouwd vanwege het doortrekken van de Achterhaven naar de Coolhaven en werd het beeld verplaatst. Dit is de ingepakte sokkel.


Rond 2000 is het plein opnieuw verbouwd met EU-subsidie uit het fonds voor renovatie van oude stadswijken. Absoluut een aanrader voor liefhebbers van budgetair verantwoorde oplossingen in kaal grijs beton op historische locaties...

Historisch Delfshaven: Piet Heyn

Er is meer over informatie over Piet Heyn op de pagina over zijn geboorthuis.

Historisch Delfshaven: Piet Heyn in de herfstzon


Nog even een foto die ik maakte in de eerste week van augustus 2007. De daadkrachtig opgestoken bevelhebbersstaf is vernield, afgebroken bij de hand - of was de dader een wel erg zware zeemeeuw?
Het beschadigde standbeeld lijkt symbolisch voor het gebrek aan respect dat de historie van Delfshaven ten deel valt. Het zal me zeer benieuwen of en wanneer dit beschadigde erfgoed gerestaureerd gaat worden...

Historisch Delfshaven: beschadigde erfgoed

Februari 2008 - Piet heeft zijn staf weer terug. Nu ja: zijn staf... Niet het afgebroken originele deel van dit erfgoed, wat waarschijnlijk in de haven ligt, maar een vervangend stukkie beton. En het ligt niet aan de foto: het is er ook nog eens een tikkeltje scheef op aangebracht...


legal disclaimer terug naar het erfgoed-overzicht
TOP

©   J.G. Smits Delfshaven 2003