VOORBLAD - INLEIDING - 1400-1700 - 1700-1900 - ERFGOED - PERSOONLIJK - WEBLINKS
Erfgoed - de Aelbrechtskolk terug naar het erfgoed-overzicht    


In 1389 verleende Aelbrecht van Beieren, Graaf van Holland en Zeeland, aan Delft het recht om een eigen scheepvaartverbinding van Delft naar de Maas te graven. Het water van die afsplitsing van de Schie moest door de Schieland Hoge Zeedijk heen om in de Maas uit te komen. Precies tussen de havensteden Schiedam en Rotterdam, waar Delft voorheen havengelden moest betalen. Dat geld kon Delft nu dus zelf houden. Er werd daartoe tegen het jaar 1400 een opening in de dijk gemaakt, die bij hoge waterstanden kon worden afgesloten middels een stevige sluis.

De eerste sluis was daar waar zich nu Café De Oude Sluis bevindt. In 1594 werd die eerste sluis vervangen en verplaatst. Veel van de panden die hier stonden moesten wijken voor de nieuwe Schiedamseweg, die rond 1910 werd doorgetrokken naar de Binnenweg om een directe verbinding tussen Schiedam en Rotterdam tot stand te brengen. Die veranderingen zijn op de pagina over het Lage Erf goed te zien.

De Aelbrechtskolk is een voormalige schutsluis. Dat is een aan beide zijden met sluisdeuren afgeschermd deel in waterweg, teneinde verschillen in de hoogte van het water te kunnen compenseren en om te voorkomen dat schepen met een te sterke stroming te maken krijgen. Het water tussen de twee sluizen noemt men een kolk. Daarin kan de hoogte van het water worden geregeld, zodat schepen normaal hun weg kunnen vervolgen. De sluis doet nu geen dienst meer en de oude doorgang is volgestort met aarde.


De meeste panden rond de Aelbrechtskolk staan inmiddels op de Nationale Erfgoedlijst.

Historisch Delfshaven: Kolk in de zomer De Kolk op een zomerse dag...

...en in het koele licht van februari 2004. Merkt u dat het huizenblok dat boven de sluis zichtbaar is nogal verschilt op beide foto's? Die oude panden aan de Aelbrechtskade, aan de andere kant van de Schie, zijn inmiddels allemaal gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Mooi hè? ...Toch...?

Historisch Delfshaven: Kolk winter 2004

Een kolk, ook wel schutkolk genoemd, is een ruimte tussen de deuren van een schutsluis. Deze vormt de buffer tussen de hoge waterstand achter de ene, en de lage waterstand achter de andere sluisdeur.

Historisch Delfshaven in het winterzonnetje

Hierboven een foto van de Kolk op 19 januari 2005. Tussen twee regenbuien door schijnt een lage zon onder de wolken door op de oostkant van de Kolk en de Voorhaven. Hieronder een foto vanaf bijna dezelfde plaats, met een groothoeklens op m'n Sony DSC-V1, op 3 maart. Bedekt met sneeuw heeft Delfshaven nog altijd een hoog "Anton Pieck gehalte", ik mis alleen nog een arreslee en een koek-en-zoopie kraam op het ijs...

Historisch Delfshaven in de sneeuw
Er zijn nog meer sneeuwfoto's



Schuin tegenover het Zakdragershuisje aan het begin van de Kolk aan de noordzijde, en op de hoek met het Achterwater staan deze fraaie oude panden. De opgestapelde stoeltjes zijn van "Stadsbrouwerij De Pelgrim", die in deze hoek net uit het zicht valt. De gevel en toren van de kerk zijn nog net te herkennen.

Historisch Delfshaven: Aelbrechtskolk
In dit straatje zijn zeer fraaie eeuwenoude gevelstenen te vinden, waarvan hieronder enkele detailfoto's.

Historische gevelstenen in Historisch Delfshaven

Hieronder enkele oude en zeer oude sfeervolle prenten en foto's. De meeste hiervan vond ik op het internet.
De meeste foto's heb ik licht bewerkt met contrast/scherpte filters. Zie ook de linkspagina voor de bronnen.

Historisch Delfshaven: Kolk begin 20e eeuw
Een zomerse dag in 1927 aan de Kolk


oude ansichtkaart van Historisch Delfshaven

oude ansichtkaart van Historisch Delfshaven

 Delfshaven in de sneeuw in 1900

De Aelbrechtskolk op een winterse dag rond 1900, voor de aanleg van de Schiedamseweg.


Aelbrechtskolk, Delfshaven

De aan de Aelbrechtskolk gelegen markante historische panden hebben een eigen pagina in dit onderdeel.

de pagina de kop en de sluis in 1900 gaat dieper in op het doortrekken van de Schiedamseweg en de huizen die vooraan de Aelbrechtskolk westzijde zijn gesloopt om hiervoor de ruimte te maken.


legal disclaimer terug naar het erfgoed-overzicht
TOP

©   J.G. Smits Delfshaven 2003